Trung tâm công nghệ sinh học Thành Phố Hồ Chí Minh

Từ trà, sữa đến hạt mắc ca, Malawi tận dụng lợi thế của công nghệ hạt nhân để đảm bảo an toàn thực phẩm và đáp ứng các yêu cầu xuất khẩu.

Malawi đang tăng cường hệ thống kiểm soát lương thực với sự hỗ trợ của khoa học hạt nhân, thúc đẩy bảo vệ người tiêu dùng và khả năng cạnh tranh xuất khẩu.

Với sự hỗ trợ của IAEA thông qua Trung tâm Kỹ thuật Hạt nhân trong Nông nghiệp và Thực phẩm FAO/IAEA và chương trình hợp tác kỹ thuật, Cục Tiêu chuẩn Malawi (MBS) đã nâng cấp năng lực phòng thí nghiệm của mình, giúp quốc gia này đáp ứng các yêu cầu về an toàn thực phẩm đối với các sản phẩm như sữa, trà và hạt mắc ca.

Với đào tạo chuyên sâu và thiết bị thử nghiệm hiện đại dựa trên công nghệ hạt nhân và đồng vị, phòng thí nghiệm MBS hiện có thể phát hiện nhiều tác nhân gây nhiễm khuẩn và tồn dư các chất có hại, bao gồm cả chất phóng xạ, độc tố nấm mốc, dư lượng thuốc trừ sâu và thuốc dùng trong thú y, cũng như kim loại độc hại trong một số mặt hàng thực phẩm quan trọng. Những cải tiến này giúp hoàn thiện hệ thống kiểm soát thực phẩm của Malawi và cho phép nhà sản xuất đưa ra thị trường các sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn trong nước và quốc tế.

IAEA hỗ trợ các thiết bị thử nghiệm thiết yếu và đào tạo, tạo điều kiện cho phòng thí nghiệm MBS tham gia vào các cuộc kiểm tra năng lực và thiết lập hệ thống quản lý thông tin phòng thí nghiệm, thúc đẩy quy trình làm việc hiệu quả hơn và xử lý dữ liệu đáng tin cậy hơn. Những cải tiến này cho phép Malawi mở rộng phạm vi chứng nhận từ một lên bảy nhóm độc tố nấm mốc và mở rộng năng lực kiểm tra thuốc trừ sâu từ năm lên 150 loại dư lượng thuốc trừ sâu trong các loại thực phẩm như ngũ cốc và hạt mắc ca.

“Cục Tiêu chuẩn và các đối tác có kế hoạch mở rộng các chương trình giám sát sang nhiều loại hàng hóa thực phẩm và kiểm nghiệm môi trường, đồng thời đào tạo thế hệ nhà phân tích mới để đảm bảo tính bền vững trong những năm tới”, ông Bernard Thole, Tổng Giám đốc MBS, cho biết.

Kiểm tra hạt mắc ca

Là đất nước sản xuất hạt mắc ca lớn thứ sáu trên thế giới, Malawi đóng góp 11.000 tấn vào nguồn cung toàn cầu, do đó rất cần kiểm tra an toàn thực phẩm nghiêm ngặt. Trước đây, khả năng phân tích các chất gây nhiễm ở Malawi chưa đáng tin cậy, nhất là trong các sản phẩm có giá trị cao. Ngày nay, năng lực phân tích đã được nâng cấp; phòng thí nghiệm MBS có thể phát hiện các kim loại độc và chất phóng xạ, bao gồm cesium-137, chì-210 và polonium-210. Các chất phóng xạ có nguy cơ đe dọa sức khỏe người dùng, gây tổn thương đường tiêu hóa đến ung thư, đặc biệt khi tiếp xúc lâu dài qua ăn uống.

Phòng thí nghiệm cũng đã thiết lập cơ sở dữ liệu phóng xạ cơ bản cho một số loại thực phẩm địa phương. Điều này không chỉ đóng vai trò là điểm tham chiếu để tăng cường giám sát định kỳ mà còn hỗ trợ ứng phó nhanh trong trường hợp phóng xạ khẩn cấp.

Đáp ứng các yêu cầu về xuất khẩu và an toàn thực phẩm

Được đánh giá cao trên phạm vi quốc tế nhờ hương vị đậm đà, êm dịu và ngọt ngào, trà là một trong những mặt hàng xuất khẩu hàng đầu của Malawi. Đảm bảo tính cạnh tranh của trà đòi hỏi phải kiểm tra nghiêm ngặt các vấn đề liên quan đến an toàn.

Ở Malawi, sữa chủ yếu được sản xuất quy mô hộ nông dân, dễ bị nhiễm khuẩn và chứa các chất hóa học, tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe của người tiêu dùng.

Phòng thí nghiệm MBS đã bắt đầu áp dụng các kỹ thuật như xét nghiệm thụ thể phóng xạ bằng chất đánh dấu carbon-14 và tritium để phát hiện nhanh chóng và tiết kiệm dư lượng hóa chất có thể có trong sữa và các thực phẩm khác. Phòng thí nghiệm hiện đang thường xuyên kiểm tra dư lượng thuốc thú y trong sữa, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng và cải thiện quy trình quản lý chăn nuôi bằng cách tư vấn tại nơi sản xuất về việc sử dụng hóa chất nông nghiệp phù hợp trong sản xuất thực phẩm.

Phòng thí nghiệm cũng đang sử dụng phương pháp đo phổ gamma để xác định chính xác nồng độ vết của các chất phóng xạ trong mẫu thực phẩm và môi trường. Các kỹ thuật hạt nhân và nhiều kỹ thuật bổ sung khác đã được tích hợp vào quy trình chứng nhận thực phẩm thường quy của Malawi, đảm bảo các thực phẩm nhập khẩu – xuất khẩu của nước này tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

“Chúng tôi rất biết ơn sự hỗ trợ này, điều này đã mang tính đột phá, lấp đầy những khoảng trống quan trọng trong giám sát các mối nguy phóng xạ và hóa học trong thực phẩm ở Malawi và bảo vệ tốt hơn người tiêu dùng trong và ngoài nước,” ông Stephen Massah Kuyeli - Giám đốc Dịch vụ Kiểm nghiệm của MBS cho biết.

“Những tiến bộ ở Malawi cho thấy cam kết chung của chúng tôi trong việc tăng cường năng lực quốc gia, chứ không chỉ đơn thuần là giải quyết các thách thức trước mắt,” ông Dongxin Feng - Giám đốc Trung tâm chung FAO/IAEA cho biết. “Thông qua đào tạo, nguồn lực phân tích kỹ thuật và chuyển giao kiến thức, chúng tôi hỗ trợ các quốc gia xây dựng các phòng thí nghiệm tự giám sát các sản phẩm thực phẩm đạt yêu cầu của các quy định an toàn thực phẩm và các tiêu chuẩn quốc tế.”

Nguồn: https://www.iaea.org/newscenter/news/nuclear-science-enhances-malawis-food-safety-and-export-systems