Trung tâm công nghệ sinh học Thành Phố Hồ Chí Minh

Từ ngày 01/7/2026, Luật Chuyển đổi số năm 2025 (Luật số 148/2025/QH5) và Luật Công nghệ cao năm 2025 (Luật số 133/2025/QH25) chính thức có hiệu lực thi hành. Đây là hai luật có ý nghĩa quan trọng, tạo nền tảng pháp lý đồng bộ để đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực làm chủ các công nghệ chiến lược, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia số.

Việc triển khai đồng thời hai luật không chỉ hoàn thiện hệ thống pháp luật trong lĩnh vực chuyển đổi số và công nghệ cao mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người dân khai thác hiệu quả các thành tựu khoa học, công nghệ trong phát triển kinh tế - xã hội.

1. Luật Chuyển đổi số năm 2025: Hoàn thiện nền tảng pháp lý xây dựng quốc gia số

Lần đầu tiên, Việt Nam ban hành một luật điều chỉnh toàn diện hoạt động chuyển đổi số trên phạm vi cả nước. Với 8 chương, 48 điều, Luật quy định rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân trong quá trình chuyển đổi số, hướng tới xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Một trong những nội dung quan trọng của Luật là bảo đảm kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu số đồng bộ. Theo đó, các hệ thống thông tin, nền tảng số và cơ sở dữ liệu được xây dựng mới phải tuân thủ Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và Khung quản trị dữ liệu. Đây là cơ sở để các hệ thống thông tin có khả năng kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu, khắc phục tình trạng đầu tư phân tán, thiếu đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính, phục vụ người dân, doanh nghiệp và công tác quản lý nhà nước.

Luật cũng quy định Nhà nước bảo đảm bố trí tối thiểu 1% tổng chi ngân sách hằng năm cho chuyển đổi số, trong tổng mức chi tối thiểu 3% dành cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Quy định này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc ưu tiên nguồn lực để triển khai các chương trình, dự án chuyển đổi số trên phạm vi toàn quốc.

Song song đó, Luật xác định rõ các hành vi bị nghiêm cấm trên môi trường số như: xâm nhập trái phép hệ thống thông tin; khai thác, sử dụng dữ liệu trái quy định; lợi dụng công nghệ số để thực hiện hành vi lừa đảo, vi phạm pháp luật hoặc gây cản trở cạnh tranh lành mạnh. Những quy định này góp phần xây dựng môi trường số an toàn, minh bạch và đáng tin cậy.

2. Luật công nghệ cao năm 2025: tạo động lực phát triển và làm chủ công nghệ chiến lược

Nếu Luật Chuyển đổi số tạo nền tảng cho quá trình ứng dụng công nghệ số thì Luật Công nghệ cao năm 2025 tập trung thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, phát triển, chuyển giao và làm chủ công nghệ cao, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Một điểm mới nổi bật là lần đầu tiên pháp luật quy định rõ khái niệm công nghệ chiến lược và công nghệ lõi, làm cơ sở để Nhà nước tập trung nguồn lực đầu tư phát triển các lĩnh vực công nghệ có ý nghĩa đặc biệt đối với tăng trưởng kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao vị thế quốc gia.

Luật cũng định hướng thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao gắn với hoạt động nghiên cứu, phát triển (R&D), chuyển giao công nghệ lõi và hình thành chuỗi liên kết với doanh nghiệp trong nước. Đây là bước chuyển quan trọng từ mục tiêu thu hút vốn đầu tư sang thu hút công nghệ, tri thức và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đối với doanh nghiệp công nghệ cao, Luật quy định nhiều chính sách ưu đãi về thuế và đầu tư nhằm khuyến khích tăng cường hoạt động nghiên cứu, phát triển tại Việt Nam. Các doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định sẽ được hưởng mức ưu đãi cao về thuế thu nhập doanh nghiệp, qua đó tạo động lực đầu tư dài hạn cho hoạt động đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, Luật thực hiện cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính khi bãi bỏ Giấy chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao, chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm. Doanh nghiệp chủ động tự đánh giá việc đáp ứng các tiêu chí theo quy định của pháp luật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung kê khai. Cơ quan quản lý nhà nước thực hiện kiểm tra, giám sát trong quá trình hoạt động, góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ và nâng cao tính chủ động của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, Luật cũng bổ sung cơ chế phát triển đô thị công nghệ cao, tạo không gian tập trung cho nghiên cứu, thử nghiệm, đổi mới sáng tạo, sản xuất công nghệ cao và phát triển đô thị hiện đại theo hướng bền vững.

3. Chung tay triển khai hiệu quả các quy định của pháp luật

Việc Luật Chuyển đổi số năm 2025 và Luật Công nghệ cao năm 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 là dấu mốc quan trọng trong tiến trình hoàn thiện thể chế phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số của Việt Nam.

Để các chính sách sớm đi vào cuộc sống, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu, quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật; đẩy mạnh đầu tư hạ tầng số, phát triển dữ liệu, ứng dụng công nghệ số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển công nghệ.

Mỗi cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và người dân cũng cần nâng cao nhận thức, tích cực tham gia chuyển đổi số, sử dụng các nền tảng số an toàn, tuân thủ quy định của pháp luật, góp phần xây dựng môi trường số lành mạnh, thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số và từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có nền khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tiên tiến trong kỷ nguyên số.

Xem thông tin chi tiết các Luật tại đây.