Nhằm giải quyết bài toán ùn tắc giao thông, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và kiến tạo không gian sống chất lượng cho người dân, ngày 24/7/2026 UBND TPHCM ban hành Quyết định 4617/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch thực hiện Đề án Tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân giai đoạn 2026-2030. Đây được xem là bước đột phá chiến lược, thể hiện quyết tâm cao độ của Thành phố trong việc hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững.
Kế hoạch đặt ra những mục tiêu như: đến năm 2030, tỷ lệ người dân sử dụng giao thông công cộng đạt 15% - 20%, hoàn thành 187 km đường sắt đô thị (Metro) và 100% xe buýt, xe taxi trên địa bàn sẽ sử dụng điện và năng lượng xanh. Để đạt được điều này, Thành phố tập trung vào 5 nhóm giải pháp đồng bộ và quyết liệt:
1. Chính sách ưu đãi "khủng" - thu hút người dân gắn bó với xe buýt
Thành phố xác định việc thu hút người dân chuyển đổi thói quen đi lại là yếu tố then chốt. Điểm sáng nổi bật nhất là việc chuẩn bị triển khai chính sách miễn vé xe buýt trên toàn địa bàn ngay trong năm 2026 (sau khi HĐND Thành phố thông qua). Không chỉ dừng lại ở đó, đối tượng được hưởng ưu đãi sẽ tiếp tục được mở rộng, bao gồm công nhân, công chức, viên chức, học sinh, sinh viên.
Ngoài ra, các chính sách hỗ trợ tài chính chưa từng có cũng đang được thiết kế: hỗ trợ kinh phí cho toàn bộ tuyến buýt nội tỉnh, hỗ trợ giá vé tại các Vùng phát thải thấp (LEZ) và đáng chú ý là chính sách miễn, giảm phí gửi xe cá nhân khi người dân chuyển sang sử dụng phương tiện công cộng, cùng với việc áp dụng giá vé liên thông linh hoạt giữa xe buýt, Metro và buýt đường thủy.
2. Tái cấu trúc mạng lưới - tiện lợi đến từng ngõ hẻm
Mạng lưới xe buýt sẽ được "thay máu" toàn diện, đặc biệt chú trọng khu vực TPHCM mới. Mục tiêu thiết thực nhất là rút ngắn khoảng cách đi bộ tiếp cận trạm xe buýt xuống chỉ còn 300-500m.
Thành phố sẽ ưu tiên mở mới các tuyến kết nối liên vùng (Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương), kết nối sân bay Long Thành và hệ thống Metro. Sự xuất hiện của xe buýt đêm, buýt gom sử dụng xe nhỏ gọn len lỏi vào các khu dân cư (mô hình DRT) và các tuyến vận chuyển miễn phí khu trung tâm hứa hẹn mang lại sự thuận tiện tối đa. Lịch trình hoạt động của các phương thức (buýt, Metro, buýt sông) sẽ được điều hành linh hoạt, đồng bộ để "khớp nối" hoàn hảo nhu cầu di chuyển của người dân.
3. Tiên phong "xanh hóa" và nâng cấp hạ tầng đồng bộ
Theo Quyết định, TPHCM đang tăng tốc quá trình chuyển đổi toàn bộ xe buýt nội tỉnh sang sử dụng điện và năng lượng xanh. Đi kèm với phương tiện xanh là hạ tầng hiện đại: nghiên cứu thiết lập làn đường dành riêng cho xe buýt, ưu tiên đèn tín hiệu; cải tạo, ngầm hóa các bến xe lớn (Sài Gòn, Chợ Lớn...) và các trạm trung chuyển huyết mạch (Hàm Nghi, Ga ĐHQG...).
Đặc biệt, Thành phố sẽ đầu tư xây dựng các bến xe mới theo quy hoạch, cùng với hệ thống nhà giữ xe (lắp ghép, ngầm, nổi) quy mô lớn tại các đầu mối giao thông và bến Metro để khuyến khích người dân gửi xe cá nhân. Hệ thống nhà chờ, trụ dừng sẽ được thay áo mới, hướng đến sự thân thiện, tiện nghi và dễ nhận diện.
4. Chuyển đổi số - Giao thông thông minh chạm tay người dùng
Ứng dụng công nghệ là mũi nhọn trong kế hoạch này, hệ thống vé điện tử liên thông sẽ được phủ sóng toàn mạng lưới. TPHCM sẽ ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu lớn (Big Data) để phân tích, điều hành tối ưu và xây dựng bản sao số (Digital Twin) hệ thống giao thông công cộng. Mục tiêu thanh toán không dùng tiền mặt đạt trên 95% sẽ mang lại trải nghiệm nhanh chóng, hiện đại cho hành khách.
5. Đa dạng hóa vận tải - Đánh thức tiềm năng đường thủy
Bên cạnh việc quyết liệt bám sát tiến độ Đề án phát triển mạng lưới đường sắt đô thị, TPHCM cũng sẽ tập trung đánh thức tiềm năng vận tải đường thủy nội địa. Việc nghiên cứu đầu tư hệ thống bến thủy, phát triển buýt sông sẽ góp phần hình thành mạng lưới kết nối đa phương thức đường bộ - đường thủy, mang đến thêm nhiều lựa chọn hấp dẫn cho người dân.
Để biến những kế hoạch này thành hiện thực, bên cạnh nỗ lực của chính quyền, sự đồng thuận và thay đổi thói quen của mỗi người dân là vô cùng quan trọng. Chọn giao thông công cộng là chọn một lối sống văn minh, góp phần kiến tạo một TPHCM xanh, sạch và đáng sống.
Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày 24 tháng 7 năm 2026 và thay thế Quyết định số 1182/QĐ-UBND ngày 6 tháng 4 năm 2021 của Ủy ban nhân dân Thành phố về ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án Tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp với kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân tham gia giao thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
(Chi tiết Quyết định 4617/QĐ-UBND xem tại đây).